რას ამოწმებენ და რატომ
უსაფრთხოების კონტროლი ყველა მგზავრისთვის სავალდებულო ეტაპია და მისი მიზანი მარტივია: ბორტზე არ მოხვდეს ის, რაც საფრთხეს ქმნის. ხელბარგი გადის რენტგენულ სკანერში, მგზავრი კი — მეტალოდეტექტორში ან სხეულის სკანერში. საჭიროებისას ინსპექტორს უფლება აქვს ჩანთა ხელით შეამოწმოს ან დამატებითი ტესტი ჩაატაროს.
წესები საერთაშორისო სტანდარტებს ეყრდნობა, თუმცა დეტალები ქვეყნისა და აეროპორტის მიხედვით ოდნავ განსხვავდება. ერთ აეროპორტში ლეპტოპის ამოღებას გთხოვენ, მეორეში — არა; სადღაც ფეხსაცმლის მოხსნაა საჭირო, სადღაც არა. ამიტომ ყოველთვის ინსპექტორის მითითებას მიჰყევით და არა წინა გამოცდილებას.
თხევადი ნივთების წესი
ეს ყველაზე ცნობილი და ყველაზე ხშირად დარღვეული წესია. ხელბარგში თხევადი, გელისებრი და აეროზოლური ნივთები დაშვებულია მხოლოდ მცირე, ასი მილილიტრის მოცულობის ჭურჭელში, ხოლო ყველა ასეთი ჭურჭელი ერთ გამჭვირვალე, თავდახურვად პაკეტში უნდა მოთავსდეს, რომლის საერთო მოცულობა, როგორც წესი, ერთ ლიტრს არ აღემატება. თითო მგზავრზე ერთი პაკეტი დაიშვება.
მნიშვნელოვანი დეტალი, რომელსაც ბევრი ვერ ითვალისწინებს: მნიშვნელობა აქვს ჭურჭლის მოცულობას და არა შიგთავსის რაოდენობას. ნახევრად სავსე ორასმილილიტრიანი ბოთლი წესს არღვევს, თუნდაც შიგნით ას მილილიტრზე ნაკლები იყოს. „თხევადში“ იგულისხმება არა მხოლოდ წყალი: კრემი, კბილის პასტა, დეზოდორანტი, სუნამო, თხევადი ტონალური საშუალება და თაფლიც კი ამ კატეგორიაშია.
გამონაკლისები
წესს აქვს გამონაკლისები, რომლებიც ცალკე უნდა გამოაცხადოთ და ინსპექტორს აჩვენოთ. ესენია: ბავშვის საკვები, რძე და წყალი, თუ ბავშვი თქვენთან ერთად მოგზაურობს; დანიშნული მედიკამენტები საჭირო რაოდენობით; და სპეციალური სამედიცინო კვება. ამ ნივთებზე ასმილილიტრიანი ზღვარი, როგორც წესი, არ ვრცელდება, თუმცა ინსპექტორს დამატებითი შემოწმების უფლება აქვს.
რეკომენდებულია, მედიკამენტებს თან ჰქონდეს რეცეპტი ან ექიმის ცნობა — განსაკუთრებით ინექციური ფორმის, ნემსების ან ძლიერმოქმედი პრეპარატების შემთხვევაში. ბავშვთან მოგზაურობის დამატებითი პრაქტიკული დეტალები აღწერილია ბავშვთან ერთად ფრენის გვერდზე.
რა არ შეიძლება ხელბარგში
- ბასრი საგნები — დანა, მაკრატელი გრძელი პირით, საპარსი პირები, ხელსაწყოები.
- ცეცხლსასროლი და მსგავსი საგნები — მათ შორის სათამაშო რეპლიკები.
- აალებადი ნივთიერებები — საწვავი, გამხსნელი, დიდი აეროზოლები.
- ბლაგვი, დამრტყმელი ნივთები — სპორტული ჯოხები, ხელკეტები.
ამ ნივთების ნაწილი ჩასაბარებელ ბარგში დაშვებულია — მაგალითად, მაკრატელი ან ხელსაწყოები. ამიტომ თუ ასეთი რამ გჭირდებათ, ჩემოდანში ჩადეთ. სპორტული ინვენტარისა და სხვა არასტანდარტული ნივთების წესები აღწერილია არასტანდარტული ბარგის გვერდზე.
ლითიუმის ელემენტები და ტექნიკა
პორტატული დამტენები, ე.წ. power bank-ები, და სათადარიგო ლითიუმის ელემენტები ჩასაბარებელ ბარგში, როგორც წესი, აკრძალულია და მხოლოდ ხელბარგში დაიშვება. მიზეზი უსაფრთხოებაა: ბარგის განყოფილებაში ასეთი ელემენტის გადახურება დროულად ვერ შეამჩნევენ. ელემენტის ტევადობაზეც არსებობს ზღვარი, დიდი ტევადობის მოწყობილობებს კი ავიაკომპანიის წინასწარი თანხმობა სჭირდება.
ლეპტოპი, პლანშეტი და მსგავსი ტექნიკა კონტროლზე ხშირად ცალკე უნდა ამოიღოთ ჩანთიდან და ცალკე კალათაში მოათავსოთ. ისევე როგორც ფული, დოკუმენტები და სამკაულები, ტექნიკაც ყოველთვის ხელბარგში უნდა იყოს — ჩასაბარებელ ბარგში მოთავსებულ ასეთ ნივთებზე ავიაკომპანიები ჩვეულებრივ პასუხს არ აგებენ, როგორც ეს დაკარგული ბარგის გვერდზეა აღწერილი.
როგორ გავიაროთ სწრაფად
რამდენიმე მარტივი ჩვევა კონტროლს ორჯერ ამოკლებს. თხევადი ნივთების პაკეტი და ტექნიკა ჩანთის ზედა ნაწილში მოათავსეთ, რომ ამოღება ერთ მოძრაობად იქცეს. ლითონის ნივთები — გასაღები, მონეტები, საათი — წინასწარ ჩადეთ ჩანთაში და არა ჯიბეში. ჩაიცვით ისეთი ფეხსაცმელი, რომელიც სწრაფად იხსნება, და ქამარი მინიმალური ლითონით.
წყლის ბოთლი კონტროლამდე დაცალეთ და უკვე გამგზავრების ზონაში შეავსეთ — ბევრ აეროპორტში უფასო შემვსები არსებობს. და ბოლოს, ნუ დაელოდებით ბოლო წუთს: კონტროლის რიგი ყველაზე გრძელი დილის პიკსა და საზაფხულო სეზონზეა, სწორედ მაშინ, როცა დროც ყველაზე ცოტა გაქვთ. სრული სურათი აეროპორტის ეტაპებზე აეროპორტის გზამკვლევშია.
თუ ნივთი ჩამოგართვეს
თუ კონტროლზე რაიმე ნივთი აკრძალულად მიიჩნიეს, ჩვეულებრივ რამდენიმე ვარიანტი გაქვთ. პირველი — ნივთის ნებაყოფლობით დათმობა, რაც ყველაზე სწრაფია. მეორე — ჩემოდანში გადატანა, თუ ბარგის ჩაბარება ჯერ არ დაგისრულებიათ და დრო კიდევ გაქვთ. მესამე — ზოგიერთ აეროპორტში არსებობს შენახვის სერვისი ან ნივთის ფოსტით გაგზავნის შესაძლებლობა, თუმცა ეს ფასიანია და დროსაც ითხოვს.
კამათს აზრი არ აქვს: ინსპექტორი ინსტრუქციით მოქმედებს და ადგილზე გადაწყვეტილების შეცვლის უფლებამოსილება არ აქვს. ამიტომ ღირებული ან საყვარელი ნივთი, რომელზეც ეჭვი გაქვთ, თავიდანვე ჩასაბარებელ ბარგში ჩადეთ — ეს ბევრად უფრო იაფი გამოსავალია, ვიდრე მისი დათმობა.
სპეციალური კატეგორიები
ცალკე წესები მოქმედებს მედიცინურ მოწყობილობებზე — ინსულინის ტუმბო, კარდიოსტიმულატორი, ჟანგბადის კონცენტრატორი. ასეთი მოწყობილობის შესახებ ინსპექტორს წინასწარ აცნობეთ და, სასურველია, ექიმის ცნობაც თან იქონიეთ. სკანერში გატარებაზე ზოგიერთი მოწყობილობის შემთხვევაში უარის თქმა შეგიძლიათ და ხელით შემოწმება მოითხოვოთ.
ორსული მგზავრებისთვის სკანერები, საერთაშორისო რეკომენდაციების მიხედვით, უსაფრთხოდ ითვლება, თუმცა ალტერნატიული, ხელით შემოწმების მოთხოვნის უფლება ყოველთვის გაქვთ. იგივე ეხება მგზავრებს, რომლებიც ეტლით გადაადგილდებიან — მათი შემოწმება ცალკე, ჩვეულებრივ ხელით ხდება, და ამას დამატებითი დრო სჭირდება.
დაბოლოს, უსაფრთხოების კონტროლი და საბაჟო ორი სხვადასხვა რამაა და მათი ერთმანეთში აღრევა ხშირია. კონტროლი ამოწმებს, რა შეიძლება ბორტზე; საბაჟო კი — რის შეტანა შეიძლება ქვეყანაში. თანხის დეკლარირების ზღვარი, სასურსათო პროდუქტების შეზღუდვები და მსგავსი წესები სწორედ საბაჟოს სფეროა და დანიშნულების ქვეყნის მიხედვით განსხვავდება.